Robert G. Ingersoll Click here for this article in English
U vraagt mij waarmee ik de Bijbel als morele gids zou vervangen. Ik weet dat veel mensen de Bijbel als de enige morele gids beschouwen, en geloven dat alleen in dit boek de ware en volmaakte morele standaard gevonden kan worden. Er staan veel goede voorschriften, veel wijze uitspraken en veel goede regels en wetten in de Bijbel, en deze zijn vermengd met slechte voorschriften, met dwaze uitspraken, met absurde regels en wrede wetten. Maar we moeten beseffen dat de Bijbel een verzameling van vele boeken is die eeuwen apart geschreven werden, en dat ze gedeeltelijk de groei weergeven en gedeeltelijk de geschiedenis van een volk vertellen. Ook moeten we beseffen dat de schrijvers veel onderwerpen behandelen. Veel van deze schrijvers hadden niets te melden over goed of slecht, over deugd en ondeugd.
Het boek Genesis zegt niets over moraal. Er staat geen regel in die bedoeld is om licht te werpen op de gedragswijze. Niemand kan dat boek een morele gids noemen. Het is een opsomming van mythe en wonderen, van overlevering en legende. In Exodus vinden we een verslag van de manier waarop Jehova de Joden uit de Egyptische slavernij bevrijdde. We weten nu dat de Joden nimmer door de Egyptenaren in slavernij werden gehouden; dat het hele verhaal fictie is. We weten dit omdat in het Hebreeuws geen woord van Egyptische oorsprong gevonden wordt, en er in de taal van de Egyptenaren geen woord van Hebreeuwse origine wordt aangetroffen. Aangezien dit zo is, weten we dat de Egyptenaren en de Joden niet voor honderden jaren samen geleefd kunnen hebben.
Exodus is zeker niet geschreven om de moraal te onderwijzen. In dit boek vindt men geen enkel woord tegen menselijke slavernij. In feite was Jehova een voorstander van dit systeem. Het doden van vee door ziekte en hagel, het vermoorden van de eerstgeborenen zodat er een dode in ieder huis was, omdat de koning weigerde de Hebreeën te laten gaan, was zeker niet moreel; het was duivels. De auteur van dat boek beschouwde het gehele volk van Egypte, hun kinderen en hun hele veestapel als het eigendom van Farao, en deze mensen en hun vee werden gedood, niet omdat zij iets verkeerds hadden gedaan, maar eenvoudig met het doel de koning te bestraffen. Is het mogelijk enige moraal te putten uit deze geschiedenis? Al de wetten die in Exodus gevonden worden, inclusief de Tien Geboden, voor zover die goed en verstandig zijn, waren destijds van kracht onder alle volken van de wereld. Moord is, en was altijd al een misdaad, en zal dat altijd blijven, zolang de meerderheid van mensen er bezwaar tegen maken om vermoord te worden.
IJver is altijd de vijand van diefstal geweest en zal dat altijd zijn. De aard van de mens is zodanig dat hij de verteller van de waarheid bewondert en de leugenaar veracht. Onder alle stammen, onder alle mensen, wordt het vertellen van de waarheid als deugd beschouwd, en liegen of de waarheid verdraaien als een ondeugd. De liefde van ouders voor hun kinderen is natuurlijk, en die liefde vindt men onder alle levende dieren. Zo is ook de liefde van kinderen voor ouders natuurlijk, en was die niet en kan die niet door een wet gedicteerd worden. Liefde ontstaat niet uit plichtsgevoel, en gehoorzaamt niet aan geboden
Dus mannen en vrouwen zijn niet deugdzaam omwille van enig boek of geloofsbelijdenis. Al de Tien Geboden die goed zijn bestonden al, en waren het resultaat van ervaring. De geboden die Jehova zelf uitvaardigde waren dwaas. De verering van ‘enige andere God’ kon niet slechter zijn dan de verering van Jehova, en niets zou meer absurd kunnen zijn dan de wijding van de Sabbath.
Als geboden tegen slavernij en polygamie gegeven zouden zijn, tegen aanvalsoorlogen en uitroeiing, tegen religieuze vervolging in al zijn vormen, zodat de wereld vrij kon zijn, zodat de geest ontwikkeld kon worden en het hart beschaafd, dan zouden we zulke geboden terecht een morele gids noemen. Voordat we naar waarheid kunnen zeggen dat de Tien Geboden een morele gids inhouden, moeten we optellen en aftrekken. We moeten er sommige van weg gooien, en andere in hun plaats schrijven. De geboden die hier, in deze wereld, navolging gevonden hebben, en die de menselijke verplichtingen betreffen zijn goed, de anderen zijn niet op feiten of ervaringen gebaseerd.
Veel van de voorschriften die we in Exodus, Leviticus, Numeri en Deuteronomium vinden zijn goed. Veel zijn absurd en wreed. De hele ceremonie van verering is krankzinnig. Het merendeel van de bestraffingen voor het overtreden van wetten zijn onfilosofisch en beestachtig…. Het is een feit dat de Pentateuch bijna alle misdaden verdedigt, en om het een morele gids te noemen is net zo absurd als te zeggen dat het genadig of waar is.
Er kan niets van morele aard gevonden worden in Jozua of Richteren. Deze boeken staan vol misdaden, met afslachtingen en moord. Ze zijn ongeveer hetzelfde als de ware geschiedenis van de Apache Indianen. Het verhaal van Ruth is niet bijster moreel. In Samuel I of II staat niet een woord dat bedoeld is om hersens of geweten te ontwikkelen. Jehova vermoordde zeventigduizend Joden omdat David een volkstelling hield. Volgens het verhaal was David de schuldige, maar werden alleen de onschuldigen vermoord.
In Koningen I en II kunnen we niets van ethische waarde vinden. Al de koningen die weigerden de priesters te gehoorzamen werden openlijk beschuldigd, en al de gekroonde stumpers die de priesters bijstonden, werden tot favorieten van Jehova uitgeroepen. In deze boeken kunnen we geen enkel woord ten gunste van vrijheid vinden. Er bestaan enige goede Psalmen, en er zijn sommige die berucht zijn. De meeste van deze Psalmen zijn egoïstisch. Velen er van zijn hartstochtelijke pleidooien voor vergelding.
Het verhaal van Job ontzet het hart van ieder goed mens. In dit boek staat enige poëzie, enig pathos en enige filosofie, maar het verhaal van dit drama dat Job genoemd wordt is harteloos tot in het oneindige. De kinderen van Job worden vermoord om een kleine weddenschap tussen God en de Duivel te beslissen. Nadat Job standvastig was gebleken, werden andere kinderen gegeven om de vermoorden te vervangen. Voor de kinderen die vermoord werden, werd echter niets gedaan.
Het boek Esther is uiterst absurd, en de enige verzachtende omstandigheid voor dat boek is dat de naam van Jehova niet genoemd wordt. Ik vind het Hooglied van Salomo mooi omdat het van de menselijke liefde verhaalt, en dat is iets dat ik kan begrijpen. Naar mijn oordeel is dit boek meer waard dan alle andere die er aan voorafgaan, en is het een veel betere morele gids.
Er zijn enige wijze en barmhartige Spreuken. Sommige zijn zelfzuchtig en sommige zijn banaal en gemeenplaats. Ik hou van het boek Prediker omdat men daar iets verstandigs in vindt, een beetje poëzie, en wat filosofie. Laat de interpolaties weg, en het is een goed boek. Er staat natuurlijk niets in Nehemia of Ezra dat mensen beter kan maken, niets in Jeremia of Klaagliederen dat bedoeld is om ondeugd te minderen, en slechts een paar passages in Jesaja die voor een goed doel gebruikt kunnen worden.
In Ezechiël en Daniël treffen we alleen het geraaskal van de krankzinnige. In sommige van de mindere profeten staat zo nu en dan een goed vers, en nu en dan een verheven gedachte. Men kan, door passages uit verschillende boeken te kiezen, een zeer goede geloofsbelijdenis maken, en door passages uit andere boeken te kiezen, een hele slechte.
Het probleem is dat de geest van het Oude Testament, zijn gezindheid, zijn geaardheid slecht is, egoïstisch en wreed. De meest duivelse dingen worden bevolen, aangeraden en toegejuicht. De verhalen die over Jozef, over Eliza, over Daniël en Gideon verteld worden, en over vele anderen, zijn afschuwelijk en hels. Over het geheel kan het Oude Testament niet als morele gids beschouwd worden. Jehova was niet een morele God. Hij had alle verdorvenheden, en hij miste alle deugden. Zijn bedreigingen voerde hij meestal wel uit, maar een belofte kwam nooit getrouw na. Tegelijkertijd moeten we beseffen dat het Oude Testament een natuurlijk product is, dat het geschreven werd door wilden die langzaam in de richting van het licht kropen. We moeten hen de nobele dingen die zij zeiden als verdienste aanrekenen, en toegeeflijk genoeg zijn om hen hun fouten te vergeven, en zelfs hun misdaden. Ik weet dat veel christenen het Oude Testament als fundering beschouwen en het Nieuwe Testament als de bovenbouw, en dat hoewel velen toegeven dat er fouten en vergissingen in het Oude Testament staan, zij volhouden dat het Nieuwe de bloesem en volmaakte vrucht is.
Ik geef toe dat er veel goede dingen in het Nieuwe Testament staan, en als we uit dat boek de dogma’s van eeuwige pijn verwijderen, van oneindige wraak, van boetedoening, van mensenoffers, van de noodzaak bloed te vergieten; als we de doctrines van geen weerstand bieden wegdoen, van het liefhebben van vijanden, van het idee dat voorspoed het resultaat van verdorvenheid is, dat armoede een voorbereiding voor het Paradijs is, als we die allemaal overboord gooien en alleen de goede, verstandige passages die betrekking op gedrag hebben overhouden, dan kunnen we een redelijk goede morele gids maken – bekrompen, maar moreel.
Natuurlijk zouden er veel belangrijke zaken in ontbreken. We zouden niets hebben over mensenrechten, niets ten gunste van het gezin, niets ten gunste van onderwijs, geen aanbeveling voor onderzoek, het belang van denken en rede, maar we zouden toch een redelijk goede morele gids hebben. Aan de andere kant, als we de dwaze passages, de extreme beweringen zouden nemen, konden we een geloofsbelijdenis maken die een gekkenhuis zou bevredigen. Als we de wrede passages nemen, de verzen die eeuwige haat inprenten, verzen die kronkelen en sissen als serpenten, kunnen we een geloofsbelijdenis maken die het hart van een hyena zou ontzetten.
Het is mogelijk dat geen enkel boek betere passages bevat dan het Nieuwe Testament, maar er bestaat zeker dat geen boek iets ergers bevat. Onder de bloesem van liefde vindt men de doornen van haat; op de lippen die kussen, vindt men het gif van de cobra. De bijbel is geen morele gids. Ieder mens die getrouw al zijn aanwijzingen volgt is een vijand van de gemeenschap en zal waarschijnlijk zijn dagen eindigen in de gevangenis of een krankzinnigengesticht.
Wat is moraal? In deze wereld hebben we bepaalde dingen nodig. We hebben veel behoeften. We worden aan vele gevaren blootgesteld. We hebben voedsel nodig, brandstof, kleding en beschutting, en bovenop deze behoeften bestaat, wat we de honger van de geest mogen noemen. We zijn geconditioneerde wezens, en ons geluk hangt van omstandigheden af. Er bestaan bepaalde zaken die afbreuk doen aan ons welzijn, en bepaalde zaken die het bevorderen. Er zijn dingen die vernietigen en dingen die beschermen. Geluk, zijn hoogste vormen inbegrepen, is tenslotte het enige goede, en alles dat resulteert in het voortbrengen of bestendigen van geluk is goed, dat wil zeggen, moreel. Alles dat het welzijn vernietigt of aantast is slecht, dat wil zeggen, immoreel. In andere woorden, alles wat goed is, is moreel, en alles wat slecht is, is immoreel.
Wat is dan een wel morele gids, of mag zo genoemd worden? Het kortst mogelijke antwoord is één woord: Intelligentie. We hebben de ervaring van het mensdom nodig, de ware geschiedenis van ons ras. We hebben de geschiedenis van intellectuele ontwikkeling nodig, van de groei van de ethiek, van het idee van gerechtigheid, van geweten, van liefdadigheid, van zelfopoffering. We willen de paden en wegen kennen die door de menselijke geest bereisd zijn. Deze feiten in het algemeen, deze geschiedenissen in grote lijnen, de bereikte resultaten, de gevormde conclusies, de daaruit ontwikkelde principes, zouden de best denkbare morele gids vormen.
We kunnen niet vertrouwen op wat ‘geïnspireerde boeken’ worden genoemd, of op de religies van de wereld. Deze religies worden gegrond op het bovennatuurlijke, en volgens die religies zijn we verplicht een bovennatuurlijk wezen, of wezens, te vereren en gehoorzamen. Al deze religies zijn inconsistent met intellectuele vrijheid. Zij zijn de vijand van gedachten, van onderzoek, van mentale oprechtheid. Zij vernietigen de menselijkheid van de mens. Ze beloven eeuwige beloning voor geloven, voor lichtgelovigheid, voor wat zij religie noemen. Dit is niet alleen absurd, het is ook immoreel.
Deze religies leren ons de deugden van een slaaf. Ze maken levenloze dingen heilig, en leugens heilig. Ze creëren kunstmatige misdaden. Vlees op eten vrijdag, onszelf vermaken op zondag, eten op vastendagen, gelukkig zijn in de vastendagen voor Pasen, een priester tegen spreken, om bewijzen vragen, een geloofsbelijdenis ontkennen, onze oprechte gedachten uiten, deze daden zijn allen zonden, misdaden tegen een god. Onze eerlijke opinie te geven over Jehova, Mohammed of Christus, is veel erger dan het boosaardig belasteren van onze buren. Wonderen in twijfel trekken is veel erger dan bekende feiten te ontkennen. Alleen de gehoorzamen, de lichtgelovigen, de kruipers, de knielers, de deemoedigen, zij die geen vragen stellen, de ware gelovigen, worden als moreel, als deugdzaam beschouwd. Het is niet genoeg om eerlijk, ruimhartig en nuttig te zijn; niet genoeg geleid te worden door bewijzen, door feiten. Boven dit alles, moeten we geloven. Deze dingen zijn de vijanden van moraal. Ze werpen alle natuurlijke concepties van deugd omver.
Alle ‘geïnspireerde boeken’ die leren dat wat het bovennatuurlijke gebiedt goed is, en goed omdat het bevolen is, en dat wat het bovennatuurlijke verbiedt verkeerd is, en verkeerd omdat het verboden is, zijn absurdistisch onfilosofisch. En alle ‘geïnspireerde boeken’ die leren dat alleen diegenen die de geboden van het bovennatuurlijke gehoorzamen waarachtig deugdzaam zijn, of kunnen zijn, en dat onvoorwaardelijk vertrouwen beloond zal worden met eeuwigdurende vreugde, zijn monsterlijk immoreel.
Ik zeg nogmaals: Intelligentie is de enige morele gids.
_____
Bron: http://www.positiveatheism.org/hist/inginfid.htm#WSBFMG
_________________________________________________________________________________________________
Zie ook:
➤ Scott Bidstrup: 'De Bijbel en het christendom'
➤ Clarence Darrow: 'Absurditeiten van de Bijbel'
➤ Jim Walker: 'De duistere Bijbel'
➤ Rafnar L. Børsheim: 'Archeologie en de Bijbel'
Meer van deze auteur: